فروش قهوه در سالهای اخیر به یکی از کسبوکارهای پرطرفدار تبدیل شده است؛ اما یکی از اولین سؤالهایی که برای شروع این کار مطرح میشود این است که حاشیه سود فروش قهوه چقدر است؟
پاسخ کوتاه این است که عدد ثابتی برای سود فروش قهوه وجود ندارد. نوع قهوه، خرید عمده یا خرده، خام یا رستشده بودن دانه، هزینه بستهبندی، اجاره، حقوق پرسنل، میزان فروش و حتی درصد ضایعات میتواند سود نهایی را تغییر دهد.
بهطور کلی، فروش قهوه میتواند کسبوکاری با حاشیه سود مناسب باشد، بهخصوص اگر قهوه بهصورت عمده خریداری شود و فروشنده بتواند هزینه تأمین، رست، بستهبندی و ارسال را کنترل کند.
حاشیه سود نشان میدهد چه بخشی از مبلغ فروش پس از کسر هزینه کالا برای فروشنده باقی میماند.
فرض کنید یک کیلو قهوه با مجموع هزینه 800 هزار تومان آماده فروش شده و همان محصول با قیمت یک میلیون تومان فروخته میشود.
در این حالت:
سود ناخالص = قیمت فروش − هزینه تمامشده
یعنی:
1,000,000 − 800,000 = 200,000 تومان
اما این 200 هزار تومان هنوز سود خالص نیست.
هزینههایی مانند:
اجاره فروشگاه
حقوق کارکنان
هزینه ارسال
مالیات
تبلیغات
بستهبندی
هزینه درگاه پرداخت
انبارداری
ضایعات
تجهیزات
هزینه رست
نیز باید از درآمد کسبوکار کسر شوند.
بنابراین هنگام صحبت درباره «سود فروش قهوه» باید میان سود ناخالص و سود خالص تفاوت قائل شویم.
حاشیه سود قهوه به مدل کسبوکار بستگی دارد و نمیتوان درصد ثابتی برای همه فروشگاهها اعلام کرد.
برای مثال، فروشگاهی که قهوه را در حجم بالا و مستقیم تهیه میکند معمولاً قیمت خرید پایینتری نسبت به فروشگاهی دارد که مقدار کمی قهوه از واسطه خریداری میکند.
همچنین فروش بستههای کوچک قهوه معمولاً میتواند حاشیه سود بیشتری نسبت به فروش کیسههای عمده داشته باشد، زیرا مشتری در خردهفروشی علاوه بر خود دانه، بابت رست، آسیاب، بستهبندی، برند و خدمات نیز هزینه پرداخت میکند.
به همین دلیل برای محاسبه سود واقعی باید هزینه تمامشده هر محصول بهصورت دقیق محاسبه شود.
یک مثال ساده از سود فروش قهوه
فرض کنید مجموع هزینه تهیه، رست و بستهبندی یک کیلو قهوه برای فروشنده 750 هزار تومان باشد.
اگر این قهوه با قیمت 950 هزار تومان فروخته شود:
سود ناخالص هر کیلو = 200 هزار تومان
در این مثال حاشیه سود ناخالص نسبت به قیمت فروش حدود 21 درصد خواهد بود.
اما اگر همان محصول به بستههای 250 گرمی تقسیم شود و هر بسته مثلاً 290 هزار تومان فروخته شود، درآمد حاصل از یک کیلو برابر است با:
290,000 × 4 = 1,160,000 تومان
در این مدل، فروش خرده میتواند درآمد بیشتری ایجاد کند؛ البته هزینه بستهبندی، لیبل، ارسال و عملیات فروش نیز افزایش پیدا میکند.
این اعداد صرفاً برای توضیح روش محاسبه هستند و قیمت واقعی قهوه دائماً با توجه به نوع دانه، نرخ ارز، قیمت جهانی و شرایط بازار تغییر میکند.
هرکدام مزایا و معایب خود را دارند.
فروش عمده قهوه
در فروش عمده، سود هر کیلو معمولاً کمتر است، اما مقدار سفارش بسیار بیشتر خواهد بود.
برای مثال یک کافیشاپ ممکن است در هر سفارش چندین کیلو قهوه خریداری کند.
مزایای فروش عمده عبارتاند از:
حجم سفارش بالا
مشتریان تکرارشونده
هزینه بستهبندی کمتر
کاهش هزینه فروش برای هر کیلو
امکان برنامهریزی بهتر موجودی
در مقابل، رقابت قیمتی در بازار عمده شدیدتر است و خریدار معمولاً قیمت چند تأمینکننده را مقایسه میکند.
فروش خرده قهوه
در خردهفروشی معمولاً امکان ایجاد درصد سود بیشتری وجود دارد.
فروشنده میتواند محصولات را در بستهبندیهای:
250 گرمی
500 گرمی
یک کیلویی
عرضه کند.
در این مدل، برند، کیفیت بستهبندی، تازگی رست، پشتیبانی و مشاوره انتخاب قهوه نیز در قیمت نهایی مؤثر هستند.
بهترین مدل برای بسیاری از کسبوکارها ترکیبی از فروش عمده و خرده قهوه است.
فروش قهوه سبز یا خام مدل متفاوتی دارد.
مشتریان اصلی قهوه خام معمولاً:
رستریها
کافیشاپها
عمدهفروشان
تولیدکنندگان قهوه
فروشگاههای تخصصی
هستند.
در این بازار حجم معاملات اهمیت زیادی دارد. ممکن است سود درصدی هر کیلو کمتر از قهوه رستشده باشد، اما حجم سفارش بالاتر باشد.
برای مثال فروش چند ده یا چند صد کیلو قهوه خام با حاشیه سود کمتر میتواند از نظر ریالی سود قابلتوجهی ایجاد کند.
رست کردن قهوه میتواند ارزش افزوده ایجاد کند.
فروشنده بهجای فروش یک ماده اولیه، محصولی آماده مصرف در اختیار مشتری قرار میدهد.
اما باید توجه داشت که رست قهوه هزینههای مخصوص خود را دارد:
خرید دستگاه رستر
مصرف انرژی
اپراتور رست
افت وزن دانه هنگام رست
کنترل کیفیت
بستهبندی
نگهداری محصول
ضایعات احتمالی
بنابراین صرفاً افزایش قیمت قهوه بعد از رست به معنی افزایش مستقیم سود نیست.
باید هزینه واقعی هر کیلو قهوه رستشده محاسبه شود.
افت وزن قهوه در رست را فراموش نکنید
یکی از اشتباهات رایج در محاسبه سود قهوه، در نظر نگرفتن کاهش وزن دانه هنگام رست است.
قهوه سبز هنگام برشتهشدن مقداری از رطوبت و جرم خود را از دست میدهد.
بنابراین نمیتوان انتظار داشت از یک کیلو قهوه سبز دقیقاً یک کیلو قهوه رستشده به دست آید.
میزان کاهش وزن بسته به نوع قهوه و پروفایل رست متفاوت است.
در نتیجه هنگام محاسبه قیمت تمامشده باید وزن نهایی محصول بعد از رست ملاک قرار گیرد.
پاسخ به این سؤال به قیمت خرید و بازار هدف بستگی دارد.
برای مثال قهوههای روبوستا معمولاً در بسیاری از بازارها قیمت اولیه پایینتری نسبت به عربیکاهای تخصصی دارند، اما قیمت فروش محصول نهایی به عواملی مانند کیفیت، اسکرین، کشور مبدا، فرآوری و برند بستگی دارد.
محصولاتی مانند:
روبوستا ویتنام
روبوستا هند
روبوستا پیبی
روبوستا اندونزی
عربیکا برزیل
عربیکا کلمبیا
عربیکا گواتمالا
عربیکا اتیوپی
هرکدام بازار و مشتری مخصوص خود را دارند.
گاهی محصولی با سود درصدی کمتر، به دلیل فروش زیاد در نهایت سود بیشتری برای فروشنده ایجاد میکند.
بنابراین فقط نباید به «درصد سود» توجه کرد.
سرعت گردش کالا نیز بسیار مهم است.
بله. ساخت میکس قهوه یکی از جذابترین بخشهای بازار قهوه است.
در یک میکس میتوان چند نوع عربیکا و روبوستا را با نسبت مشخص ترکیب کرد تا ویژگیهایی مانند:
کرمای بیشتر
کافئین بالاتر
تلخی مناسب
عطر بهتر
قیمت اقتصادیتر
ایجاد شود.
برای مثال میکسهای:
30 عربیکا 70 روبوستا
50 عربیکا 50 روبوستا
70 عربیکا 30 روبوستا
میتوانند برای گروههای مختلف مشتری طراحی شوند.
اگر میکس کیفیت ثابتی داشته باشد و مشتری آن را بپسندد، میتواند به محصول اختصاصی و پرفروش یک برند تبدیل شود.
بستهبندی یکی از بخشهایی است که بعضی فروشندگان هنگام محاسبه سود نادیده میگیرند.
هزینه بستهبندی شامل مواردی مانند:
پاکت
سوپاپ یکطرفه
لیبل
چاپ
کارتن
چسب
هزینه بستهبندی
هزینه ارسال
میشود.
ممکن است هزینه یک بسته بهتنهایی زیاد به نظر نرسد، اما در فروش صدها یا هزاران بسته در ماه عدد قابلتوجهی ایجاد خواهد کرد.
از طرف دیگر بستهبندی حرفهای میتواند امکان فروش محصول با ارزش بالاتر را فراهم کند.
بنابراین هدف نباید صرفاً ارزانترین بستهبندی باشد؛ بلکه باید بین هزینه بستهبندی و ارزش برند تعادل ایجاد شود.
فروش زیاد همیشه به معنی سود زیاد نیست.
ممکن است یک فروشگاه گردش مالی بالایی داشته باشد، اما به دلیل هزینههای زیاد سود نهایی کمی کسب کند.
دلایل رایج عبارتاند از:
قیمتگذاری اشتباه
خرید گران مواد اولیه
هزینه تبلیغات بالا
ضایعات زیاد
موجودی راکد
تخفیفهای بیشازحد
هزینه ارسال بالا
عدم محاسبه هزینه بستهبندی
هزینه بالای اجاره
خواب سرمایه
به همین دلیل باید سود هر محصول بهصورت جداگانه بررسی شود.
چند روش میتواند به افزایش سودآوری فروش قهوه کمک کند.
1. خرید عمده و اصولی
هرچه حجم خرید بیشتر باشد، معمولاً امکان مذاکره برای قیمت مناسبتر افزایش پیدا میکند.
البته خرید بیشازحد نیز میتواند باعث خواب سرمایه شود.
2. انتخاب محصولات پرفروش
همیشه گرانترین قهوه سودآورترین محصول نیست.
گاهی یک قهوه اقتصادی با فروش ماهانه بالا، سود بیشتری از محصول گرانقیمتی دارد که مدت زیادی در انبار باقی میماند.
3. ساخت میکس اختصاصی
یک میکس مناسب میتواند مشتری را به برند وفادار کند.
اگر مشتری طعم مشخصی را فقط از یک فروشنده دریافت کند، احتمال خرید مجدد افزایش پیدا میکند.
4. فروش آنلاین
فروش اینترنتی امکان دسترسی به مشتریان بیشتری را فراهم میکند و وابستگی کسبوکار به فروش محلی را کاهش میدهد.
5. فروش مکمل
در کنار قهوه میتوان محصولات مرتبط مانند تجهیزات دمآوری یا سایر محصولات موردنیاز مصرفکنندگان قهوه ارائه کرد.
6. افزایش خرید مجدد مشتری
در تجارت قهوه، مشتری تکراری بسیار ارزشمند است.
قهوه کالایی مصرفی است و مشتری پس از تمامشدن محصول دوباره نیاز به خرید دارد.
اگر کیفیت محصول ثابت باشد، یک مشتری میتواند در طول سال چندین بار خرید کند.
در فروش اینترنتی علاوه بر قیمت خرید قهوه باید هزینههای دیگری نیز محاسبه شود.
بهطور مثال:
قیمت خرید قهوه
هزینه رست
بستهبندی
لیبل
کارتن
کارمزد پرداخت
سهم تبلیغات
هزینه نیروی انسانی
سهم ارسال
= قیمت تمامشده واقعی
بعد از مشخصشدن این عدد میتوان قیمت فروش را تعیین کرد.
یکی از اشتباهات خطرناک این است که فروشنده فقط قیمت خرید دانه را با قیمت فروش مقایسه کند و اختلاف این دو را سود در نظر بگیرد.
این دو مدل کسبوکار کاملاً متفاوت هستند.
در فروش دانه قهوه هزینههایی مانند تجهیزات سالن، میز و صندلی، باریستا و فضای پذیرایی کمتر است.
اما کافیشاپ از هر کیلو قهوه تعداد زیادی نوشیدنی تهیه میکند و ارزش افزوده بیشتری ایجاد میکند.
در عوض هزینههای عملیاتی کافیشاپ نیز بسیار بیشتر است.
بنابراین نمیتوان صرفاً براساس درصد سود تصمیم گرفت.
سرمایه اولیه، مکان، تجربه، میزان فروش و بازار هدف باید بررسی شوند.
یکی از مهمترین عوامل، خرید درست است.
اگر محصولی با قیمت نامناسب خریداری شود، حتی فروش زیاد نیز ممکن است حاشیه سود قابلتوجهی ایجاد نکند.
در مقابل، دسترسی به تأمینکننده مناسب میتواند امکان:
خرید با قیمت رقابتی
حفظ کیفیت ثابت
تأمین مداوم
تنوع محصول
کاهش واسطهها
را فراهم کند.
به همین دلیل خرید عمده قهوه یکی از مهمترین بخشهای مدیریت سود در این کسبوکار محسوب میشود.
هر دو مهماند.
فرض کنید محصول اول 30 درصد حاشیه سود دارد اما ماهانه فقط 10 کیلو فروخته میشود.
محصول دوم ممکن است 15 درصد حاشیه سود داشته باشد اما ماهانه 100 کیلو فروش داشته باشد.
ممکن است محصول دوم در پایان ماه سود ریالی بسیار بیشتری ایجاد کند.
بنابراین در تجارت قهوه باید این سه شاخص کنار هم بررسی شوند:
در صورت مدیریت صحیح، فروش قهوه میتواند کسبوکاری جذاب باشد.
یکی از مزایای قهوه این است که محصولی مصرفی محسوب میشود. اگر مشتری از کیفیت و قیمت راضی باشد، احتمال خرید مجدد بالاست.
اما ورود به بازار بدون شناخت محصول، قیمتگذاری اشتباه یا خرید نامناسب میتواند سود کسبوکار را کاهش دهد.
شناخت انواع قهوه، انتخاب تأمینکننده مناسب و کنترل هزینهها نقش مهمی در موفقیت این کسبوکار دارند.
اگر بخواهیم به سؤال «حاشیه سود فروش قهوه چقدر است؟» پاسخ دهیم، باید بگوییم که یک درصد ثابت برای تمام فروشندگان وجود ندارد.
سود واقعی به عواملی مانند:
قیمت خرید قهوه
حجم خرید
نوع دانه
خام یا رستشده بودن
هزینه رست
افت وزن
بستهبندی
فروش عمده یا خرده
هزینه تبلیغات
سرعت گردش کالا
بستگی دارد.
فروش خرده معمولاً امکان ایجاد حاشیه سود بالاتری در هر کیلو فراهم میکند، در حالی که فروش عمده میتواند با حاشیه کمتر اما حجم بسیار بیشتر سود مناسبی ایجاد کند.
برای افرادی که قصد ورود حرفهای به بازار قهوه دارند، مهمترین اصل این است که قیمت تمامشده واقعی هر کیلو را محاسبه کنند و سپس براساس بازار هدف قیمت فروش را تعیین کنند.
در صورت خرید مناسب، کنترل هزینهها و داشتن مشتری تکراری، فروش قهوه میتواند سودآور باشد. اما مقدار سود برای همه فروشگاهها یکسان نیست.
در فروش خرده معمولاً حاشیه سود هر کیلو بیشتر است، اما در فروش عمده حجم سفارش بالاتر است. ترکیب هر دو مدل میتواند برای بسیاری از کسبوکارها مناسب باشد.
بله. بازار قهوه خام بیشتر B2B است و مشتریانی مانند رستریها و فروشندگان قهوه دارد. در این بازار حجم فروش اهمیت زیادی دارد.
رست باعث ایجاد ارزش افزوده میشود، اما هزینه دستگاه، انرژی، نیروی انسانی و افت وزن نیز باید محاسبه شود.
میکسهای اسپرسو، قهوههای روبوستا پرکافئین و ترکیبهای متعادل عربیکا و روبوستا معمولاً بازار گستردهای دارند، اما انتخاب محصول باید براساس مشتریان هر فروشگاه انجام شود.
ابتدا تمام هزینههای مستقیم محصول را محاسبه کنید، سپس آن را از قیمت فروش کم کنید. برای محاسبه سود خالص باید هزینههای عمومی کسبوکار نیز از سود ناخالص کسر شوند.
